Motor Yağı Necə Seçilir? Təfərrüatlı Bələdçi

Giriş

Motor yağı avtomobilin qanıdır. Düzgün seçilməmiş yağ mühərrikin erkən köhnəlməsinə və ciddi texniki problemlərə səbəb ola bilər. Bu bələdçidə yağ növlərini, ölçüləri və seçim meyarlarını öyrənəcəksiniz.

Motor Yağının Əsas Funksiyaları

1. Sürtünmənin Azaldılması

Motor daxilində minlərlə metal hissə bir-birinə sürtünür. Yağ bu hissələr arasında nazik təbəqə yaradaraq sürtünməni minimuma endirir.

2. Soyutma

Yanma nəticəsində yaranan istiliyi yağ udur və mühərriki soyudur. Motor yağı soyuducu maye ilə birlikdə termobalansı təmin edir.

3. Təmizləmə

Yanma nəticəsində yaranan karbon çöküntülərini və metal hissəciklərini yağ yuyur və filtrdə tutur.

4. Korroziyadan Qoruma

Yağ metal səthlərə yapışaraq onları nəm və oksigenləşmədən qoruyur.

5. Sızdırmazlıq

Yağ piston və silindr arasında sızdırmazlıq təmin edir, yanacaq-hava qarışığının yağ karterinə keçməsinin qarşısını alır.

Yağ Ölçüləri: SAE Sistemi

Viskozite Nədir?

Viskozite yağın qatılığıdır. Soyuq havada qatı, isti havada isə maye olur. SAE (Society of Automotive Engineers) standartı yağları temperaturuna görə təsnif edir.

Rəqəmlərin Mənası: 5W-30 nümunəsi

5W - Qış (Winter) viskozitesi:

- Azərbaycanda ən çox: 5W və 10W

30 - Yay viskozitesi:

- Azərbaycanda ən çox: 30 və 40

Ən Çox İstifadə Olunan Ölçülər

1. 0W-20 - Yaponiya, ABŞ (yeni modellər)

2. 5W-30 - Universal, 4 fəsil

3. 5W-40 - Avropa, Türbo mühərriklər

4. 10W-40 - Köhnə avtomobillər, isti iqlim

5. 15W-40 - Dizel mühərriklər, yük maşınları

Yağ Növləri

1. Mineral Yağ

Təsviri: Xam neftdən əldə edilir, ən ucuz variantdır.

Üstünlükləri:

Çatışmazlıqları:

2. Yarımsıntetik Yağ (Semi-Synthetic)

Təsviri: Mineral və sintetik yağın qarışığı (30-70% sintetik).

Üstünlükləri:

Çatışmazlıqları:

3. Tam Sintetik Yağ (Fully Synthetic)

Təsviri: Laboratoriyada kimyəvi sintez yolu ilə hazırlanır.

Üstünlükləri:

Çatışmazlıqları:

API və ACEA Standartları

API (American Petroleum Institute)

Benzinli mühərriklər:

- SN - 2010+

- SP - 2020+ (ən yeni)

- SL, SM - köhnə mühərriklər

Dizel mühərriklər:

- CJ-4 - 2010+

- CK-4 - 2017+ (ən yeni)

- CI-4 - köhnə modellər

ACEA (Avropa Standartı)

- A3/B4 - Benzin və dizel (ənənəvi)

- C2, C3, C5 - Katalizator uyğun (Low SAPS)

- E6, E9 - Yük maşınları

Avtomobiliniz Üçün Doğru Yağ Necə Seçilir?

1. İstehsalçı Tövsiyəsi

Ən vacib addım: Avtomobilin istifadə təlimatına baxın!

2. İqlim Şəraiti

Azərbaycan üçün tövsiyələr:

- Bakı, Sumqayıt: 5W-30, 5W-40

- Dağlıq bölgələr: 0W-30, 5W-30 (qış)

- Lənkəran, Astara: 5W-40, 10W-40 (isti)

3. Mühərrik Yaşı və Kilometrajı

- 0-50,000 km: Tam sintetik 5W-30

- 50,000-150,000 km: Yarımsıntetik 5W-40

- 150,000+ km: 10W-40 və ya High Mileage yağları

4. Sürüş Tərzi

- Şəhər içi, tıxac: Low SAPS (C2, C3)

- İdman sürüş: 5W-40, 5W-50

- Yük daşıma: 10W-40, 15W-40

- Sakit sürüş: 5W-30

Məşhur Yağ Brendləri

Premium Klass

1. Mobil 1 - ABŞ, tam sintetik

2. Castrol Edge - İngiltərə, turbo üçün

3. Shell Helix Ultra - Hollandiya, təmizləmə

4. Liqui Moly - Almaniya, əlavələr

5. Motul - Fransa, idman

Orta Klass

1. Castrol Magnatec - yarımsıntetik

2. Shell Helix HX7 - yaxşı qiymət/keyfiyyət

3. Total Quartz - Avropa keyfiyyəti

4. Valvoline - ABŞ, klassik

Büdcə Klass

1. Lukoil Genesis - Rusiya

2. ZIC - Koreya

3. Azolla - Azərbaycan

Yağ Dəyişmə İntervalları

- Mineral: 5,000 km

- Yarımsıntetik: 7,500-10,000 km

- Tam sintetik: 10,000-15,000 km

- LongLife: 20,000-30,000 km (yalnız istehsalçı tövsiyəsi ilə)

ÖNƏMLİ: Şəhər içi tıxac şəraitində intervalı 30% azaldın!

Saxta Yağdan Necə Qaçmaq Olar?

Saxta yağın əlamətləri:

1. ❌ Həddən artıq ucuz qiymət

2. ❌ Qablaşdırma keyfiyyəti aşağı

3. ❌ QR kod işləmir

4. ❌ Hologramma və ya orijinallıq stikeri yoxdur

5. ❌ Tanınmayan satıcı

Yoxlama üsulları:

Tez-tez Verilən Suallar

S: 5W-30 əvəzinə 5W-40 töksəm nə olar?

C: Ciddi problem olmaz, lakin istehsalçı tövsiyəsinə riayət edin. 5W-40 daha qatıdır, köhnə mühərriklər üçün daha uyğundur.

S: Mineral yağdan sintetiyə keçmək olarmı?

C: Bəli, lakin tədricən keçin. İlk dəfə yarımsıntetik istifadə edin.

S: Yağ qaralaşıbsa dərhal dəyişməliyəm?

C: Xeyr. Qara rəng yağın mühərriki təmizlədiyini göstərir. Vacib olan interval və yağ səviyyəsidir.

S: Yağ topmaq nə qədər zərərlidir?

C: ÇOX zərərlidir! 0.5L yağ çatışmazlığı belə mühərrik zədələnməsinə səbəb ola bilər. Hər 1000 km-də yoxlayın.

Nəticə

Motor yağı seçimi sadə görünsə də, çox vacibdir. Əsas qaydalar:

1. ✅ İstehsalçı tövsiyəsinə əməl edin

2. ✅ Keyfiyyətli brendlər seçin

3. ✅ Dəyişmə intervalına riayət edin

4. ✅ Səviyyəni tez-tez yoxlayın

5. ✅ Saxtadan qaçın

Motor yağınız sizin avtomobilinizin sağlamlığıdır. Ona diqqət edin!

Professional Məsləhət Lazımdır?

Avtomobiliniz üçün ən uyğun yağ seçimində kömək üçün bizimlə əlaqə saxlayın!